LGS tercih sürecinin en yanlış anlaşılan kısmı yerel yerleştirme. Pek çok veli, "çocuğum yüksek puan aldı, doğrudan fen lisesine yazayım" mantığıyla hareket ediyor ve yerel yerleştirme ekranını atlayarak zaman kaybediyor. Halbuki bu tercih dönemi için kritik önemde bir zorunluluk var.
Yerel yerleştirme nedir?
Yerel yerleştirme, öğrencinin oturduğu adresin bağlı olduğu kayıt bölgesindeki liselere yerleştirilmesini düzenleyen sistem. LGS puanına göre değil, adres esasına göre yerleştirme yapılıyor. Genel Anadolu liseleri, Anadolu imam hatip liseleri, meslek liseleri ve çok programlı liseler bu kategoride yer alıyor.
Zorunlu adım
MEB'in tercih kılavuzundaki en kritik uyarı: Tüm adayların (sınava girenler dahil) önce yerel yerleştirme ekranından tercih yapması zorunlu. Yerel yerleştirme tercihleri tamamlanmadan sistem otomatik olarak merkezi yerleştirme (fen liseleri, sosyal bilimler liseleri, proje okulları) ekranını açmıyor. Aynı şekilde pansiyonlu okul ekranı da yerel yerleştirme sonrası açılıyor.
Yerel yerleştirme kuralları
- Maksimum 5 okul tercih edilebilir.
- İlk 3 tercih zorunlu olarak kayıt bölgesindeki okullardan olmalı.
- Aynı türden en fazla 3 okul yazılabilir (örneğin 3 Anadolu lisesi + 2 meslek lisesi olabilir; 4 Anadolu lisesi + 1 meslek lisesi olamaz).
- 4. ve 5. tercihler kayıt bölgesi dışından da olabilir.
- Boş bırakmak kesinlikle önerilmez; 5 tercihin tamamı kullanılmalı.
Kayıt bölgesi nedir?
Her adres, MEB tarafından belirli bir kayıt bölgesine bağlıdır. Kayıt bölgesindeki liseler, öğrencinin ikametgâhına en yakın liselerdir. Kayıt bölgeni öğrenmek için:
- e-Okul veli hesabınla giriş yap.
- "Kayıt Bölgesi Sorgulama" menüsünden çocuğunun bölgesini gör.
- Adres değişikliği yaptıysanız güncel bölge listesini kontrol et.
Yerel yerleştirme neden bu kadar önemli?
Yerel yerleştirmenin sınava giren adaylar için bile kritik olmasının nedeni:
- Merkezi yerleştirme garantisi yok: Fen lisesine yeterli puanla yerleştin diye başvurdun; ama sınırlı kontenjan nedeniyle yerleşemedin. Yerel yerleştirmede en az bir okula yerleşme güvence olarak duruyor.
- Ek yerleştirme için ön koşul: Ağustos ortasında yapılacak ek yerleştirmede yerel yerleştirmeyi doldurmamış adaylar avantaj kaybedebilir.
- Hiçbir okula yerleşememe riski: Yerel yerleştirme boş bırakılırsa, merkezi ve pansiyonlu da yerleşmezse öğrenci açık liseye kayıt zorunda kalır.
Pratik örnek
Diyelim çocuğun 480 puan aldı ve İstanbul'un Kadıköy ilçesinde oturuyorsun. Doğru tercih listesi:
- Yerel yerleştirme (5 okul): Kayıt bölgesindeki 3 Anadolu lisesi (zorunlu), 1 meslek lisesi, 1 imam hatip lisesi.
- Merkezi yerleştirme (10 okul): İstanbul'daki 6 fen lisesi, 2 sosyal bilimler lisesi, 2 proje okulu.
- Pansiyonlu (isteğe bağlı 5 okul): Ankara, Bursa, İzmir'deki pansiyonlu fen liseleri.
Bu 20'ye yakın tercih ile hem güvence hem hedef okullara başvurusunu tamamlarsın.
Aynı türden 3 okul kısıtı
Bu kısıtın nedeni: öğrenci belirli bir okul türüne (örneğin sadece meslek lisesine) sıkışıp kalmasın diye çeşitlilik zorunluluğu. Örneğin Anadolu lisesi tercih ediyorsanız en fazla 3 tanesini yazabilirsiniz; kalan 2 tercih farklı türden olmalı (imam hatip, meslek, çok programlı vb.).
Ailelere son tavsiye
- Yerel yerleştirmeyi ciddiye alın: Sınavda ne kadar iyi olursanız olun, bu ekran atlanmıyor.
- Kayıt bölgeni şimdiden öğrenin: son gün araştırmak stres yaratır.
- Kayıt bölgesindeki 3 zorunlu okulun içinde çocuğun beğendiği en az 1 tanesi olsun.
- Meslek liseleri korku kaynağı olmasın; bazı meslek liseleri üniversite yerleşme oranı çok yüksek.
Kaynak: MEB Ortaöğretime Geçiş Tercih ve Yerleştirme Kılavuzu 2026.
